Onderhoudsadviezen

Onderhoudsadviezen voor blaasinstrumenten.

Algemene adviezen

Inwendig schoonmaken.
 

Het onderhoud van de ventielen.
Voor het schoonhouden van de ventielen draai je eerst de ventieldoppen aan de onderkant eraf. Draai de ventielen los en leg ze op volgorde neer. De meeste ventielen zijn genummerd, 1 - 2 - 3. Een advies is om alle onderdelen van één ventiel met een gekleurd garen aan elkaar te binden, zodat ze per ventiel bij elkaar blijven en niet verwisseld kunnen worden. Eventuele viltjes altijd loshalen en niet in het water laten weken.
Veeg de ventielen goed af met een doek die niet pluist of vezeltjes nalaat.
Voor het poetsen van de binnenkant der ventielhuizen, bestaan speciale borsteltjes. Maar je kunt dit ook doen door een doek om een stukje rond hout ter grootte van een potlood te draaien en daarmee door het ventielhuis heen en weer te wrijven.
Bij het in elkaar zetten van de ventielen gebruik je een paar druppels ventielolie. Gebruik alleen ventielolie.

Het onderhoud van de pompen.
Een van de meest voorkomende reparaties is, dat de pompen (stembuizen) niet meer schuiven. Dit euvel kan verholpen worden door iedere keer voor dat je begint te blazen, de pompen allemaal een keer op en neer te bewegen. Als je merkt dat de pompen niet goed meer lopen, kun je ze met een speciaal pompenvet insmeren. Als je vaseline gebruikt, neem dan uitsluitend de zuurvrije vaseline.
Gebruik voor de triggerpompen dun vet met keyoil (geen ventielolie).
Nadat je hebt gespeeld moet het instrument afgeveegd worden. Vooral de plaatsen waar het instrument met de handen of speeksel in aanraking komt. Transpiratie en speeksel tasten het materiaal erg aan. Hiervoor zijn speciale poetsdoeken verkrijgbaar. Voor verzilverde instrumenten is dat een doek die met een poetsmiddel geïmpregneerd is.
Laat ook eens van tijd tot tijd de koffer open staan, zodat het instrument kan drogen.

Speciale instrument adviezen.

Het onderhoud van de F- Hoorn.

Mondstukreiniger.
Spoel het mondstuk dagelijks af met water. Het kan schoongemaakt worden met een borsteltje of wattenstaafje en een zeepoplossing. Voor een grondige schoonmaakbeurt kun je het mondstuk in een bodempje water een aantal minuten uitkoken. Vervolgens reinigen met het borsteltje.   

Buizenvet
Haal eerst alle buizen uit je waldhoorn (cilinders ingedrukt houden) en verwijder het oude vet met een doek. Breng vervolgens een dun laagje vet op en zet de buizen er weer in (cilinders ingedrukt houden). Verwijder het overtollige vet met een doek. Je kunt natuurlijk ook de buizen er één voor één uithalen, om vergissingen te voorkomen bij het terugplaatsen. 

Kleppenolie
Deze kleppenolie/mechaniekolie wordt aangebracht op de asjes van de ventielhefbomen. Door de naald aan het uiteinde van het flesje is de kleppenolie goed aan te brengen; ook op moeilijk bereikbare plekken. Door deze olie aan te brengen zal er geruisloos gespeeld kunnen worden. Deze olie is dikker dan de ventielolie. 

Ventielolie
Haal de buizen uit je waldhoorn (cilinders ingedrukt houden) en giet het water eruit. Doe een paar druppels ventielolie in de buizen die je eruit hebt gehaald. Zet de buizen er weer in (cilinders ingedrukt houden) en houd de hoorn op z'n kop. Beweeg de cilinders een tijdje flink op en neer; de olie loopt nu langzaam in de cilinders. 

Lakpoets
Spray een beetje lakpoets op je gelakte waldhoorn. Boen de waldhoorn droog en glimmend met een zachte doek. Deze lakpoets reinigt het instrument en beschermt het tegen lichaamszweet d.m.v. een waslaagje. Een ongelakte hoorn kan desgewenst glimmend worden gemaakt met koperpoets; doe dit niet te vaak! 

Jaarlijks onderhoud
Eenmaal per jaar krijgt je hoorn een grote beurt. De beste tijd van het jaar is net voor de zomervakantie, voor je de hoorn een aantal weken weg legt. 

Mondroer (mondpijp)
Het mondroer is de pijp waar het mondstuk op past. Met behulp van een speciale borstel aan een trekveer, of een bolletje aan een synthetische draad kun je het mondroer schoonmaken. 

Doorspoelen
Spoel de rest van het instrument door met lauwwarm water met een beetje afwasmiddel. Spoel na met schoon water. 

Smeren
Tenslotte smeer je alle onderdelen (beschreven in regelmatig onderhoud) nogmaals, vóór je de hoorn weg legt. Wanneer je na de vakantie weer begint met spelen, kun je eerst de ventielen nogmaals smeren. 

Het onderhoud van de saxofoon.

De binnenkant van saxofoons regelmatig met daartoe geschikte wissers schoonmaken en erop toezien dat de polsters niet met vet, water en olie in aanraking komen.
Na iedere speelbeurt het instrument droog maken van binnen met speciale wissers van zeemleer.
Op de draaipunten van de kleppen regelmatig een druppeltje olie doen: keyoil. Geen ventielolie,
zorg er voor dat er geen olie aan de polsters komen, deze kunnen daardoor hard worden en onbruikbaar omdat ze dan niet meer afsluiten.
De tapkrukken moeten regelmatig me tapvet worden ingevet, zodat de diverse delen goed uit elkaar kunnen worden genomen.
 

Het dagelijkse onderhoud.
Na het spelen moet de saxofoon schoongemaakt worden. Haal romp, hals en mondstuk van elkaar en droog alle delen. (Het gaat om het behoud van de polsters en het kurk. Door het afnemen van het mondstuk kan het kurk weer uitveren.)  
De leren polsters moeten kunnen drogen, dus maak je koffer niet dicht!  
Het kurk moet afgedroogd worden, maar het mag niet uitdrogen. Vet het kurk in met kurkenvet. Bevrijd het kurk ALTIJD van het mondstuk: het heeft de vrijheid nodig omdat het anders de veerkracht verliest, waardoor het gaat lekken en/of je instrument niet meer te stemmen is of onbedoeld van stemming verandert (schuivende mondstuk).
Haal het riet ALTIJD van het mondstuk, dit om hygiënische redenen en omdat het de levensduur van het riet zeer ten goede komt. Laat het riet in de speciale rietenhouder drogen: dat voorkomt kromtrekken. 
Houd het bovenste deel van het riet schoon door het af en toe met een zachte tandenborstel te borstelen. Pak het riet nooit aan de tip vast, maar altijd aan de bast/voet (het boterzuur van je vingerafdruk is een regelrechte aanslag op de fijne poriën van het riet). Maak het riet schoon met alcohol, dit lost onverhoopt binnengedrongen slib in de poriën op.

Het grote onderhoud van je saxofoon 
Aan je saxofoon zitten diverse assen, massieve assen en staafassen evenals diverse tonrollertjes en schroeven, als vereniging hebben we liever niet dat je hier zelf aan gaat zitten sleutelen, omdat de afstelling ontzettend nauw luistert, dit laten we liever aan de vakman over!!!!!! Als je dus mankementen aan je saxofoon hebt ga dan niet aan de kleppen zitten buigen of andere halsbrekende toeren uithalen, maar meld je even bij de instrumentenbeheerder, hij weet wat er moet gebeuren, wij streven er naar om je instrument ieder jaar even na te laten kijken.

Onderhoud van de coulisse van de Schuiftrombone's.

Voor het schoonhouden van de coulisse van de schuiftrombone zijn speciale reiniging/smeersetjes in de handel. De trombonisten van F.K.V. gebruiken  het merk "Slide-O-Mix".(Dit bestaat uit 2 flesjes, één grote en één klein flesje). Dit is te verkrijgen via onze instrumenten beheerder. 
Voor een goede werking volg de volgende gebruiksaanwijzing op: 

Kwartventiel met cilinder.
Het smeren van het kwartventiel kan het beste gebeuren met speciale olie, zgn. rotary oil. Dit is iets dikker dan ventielolie en blijft daarom wat beter zitten.
De beste plaats om het ventiel te smeren is door het dekseltje te verwijderen. (zie foto).

Vaak zie je trombonisten ook de rotary oil toevoegen via de buizen, grenzend aan het kwartventiel. Dit heeft als nadeel dat er vaak te veel olie wordt toegevoegd en de olie later door het gehele instrument verspreidt wordt (het kan overigens geen kwaad).

Cilinder ventiel met een touwtje.
Een kwetsbaar onderdeel van het kwartventiel is het touwtje. Deze wil het na een tijdje het nog wel eens begeven. Het touwtje is overigens zelf goed te vervangen. Elke trombonist zou zo'n speciaal touwtje op voorraad moeten hebben, omdat deze, altijd op een zeer ongelegen moment, het begeeft. Bij onze instrumenten beheerder zijn deze touwtjes te bestellen. 

Op bovenstaande afbeelding is te zien hoe het touwtje gemonteerd moet worden. Kom je er niet uit, vraag dan één van de oudere trombonisten om je te helpen.

Enkele nuttige wenken.

• Voor het schoonmaken van instrumenten zijn verschillende wissers verkrijgbaar, ook in grootte.

• Het mondstuk steeds voorzichtig in de mondstukbuis zetten en er nooit met de hand op slaan of erin draaien.

• Berg geen losse onderdelen, zoals mondstukken, harpjes, dempers of instrumentstandaards en dergelijke, in de koffer op, of er moet een aparte opbergruimte voor zijn.

• Eet of drink nooit onder het spelen. Zorg voor een schone mond alvorens te gaan spelen.

• Houdt het mondstuk zowel in- als uitwendig goed schoon.

• "Repareer" in geen geval uw instrument zelf. Laat dat aan de vakman over.

De beste tip die ik je kan geven is om deze tips zo goed mogelijk op te volgen. Mochten er alsnog problemen ontstaan meldt dit even bij de instrumentenbeheerder. Wacht hiermee niet te lang, want het probleem met je instrument kan steeds erger worden. Dus moeilijker te repareren, dus meer onkosten. Ga in ieder geval niet zelf repareren of nog erger solderen of uitdeuken. Ook al heb je je instrument laten vallen of gestoten, meld dit eerlijk en voer zelf geen reparaties uit.

Vragen over dit onderwerp kunt u kwijt bij de instrumentenbeheerder van F.K.V.
Hij kan je ook adviseren omtrent de gebruikte oliën en vetten.